Infobord kerk Wijer en Lambrechtsmonument

Sint-Pietersbandenkerk

De naam verwijst naar de bevrijding van de apostel Petrus die sliep tussen twee soldaten waaraan hij geketend was. Na de verschijning van een engel breken de ketens en is Petrus vrij. Het zaalkerkje met slechts één beuk en toren, gebouwd in 1842, is te klein, vervallen, niet waterdicht en slecht bemeubeld. Het moet dringend gerestaureerd worden. In 1867 krijgt pastoor Creten toestemming om herstellingswerken uit te voeren. Tegelijkertijd laat hij ook een nieuwe pastorij bouwen. Ook zal pastoor Creten een orgel aankopen voor zijn kerk. Na kleine onderhoudswerken wordt in 1956 de toelating gegeven om uitbreidingswerken uit te voeren aan de zaalkerk. De dwarsbeuk en het koor behoren tot deze uitbreiding. Op 20 mei 1958 wordt de vergrote kerk in gebruik genomen. Het leien zadeldak is op de kruising van het transept bekroond met een dakruiter. Het interieur is bepleisterd en bezit een tongewelf. Verdere verbeteringen volgen onder volgende pastoors.

Orgel

Pastoor Creten is op zoek naar een orgel en komt zo bij Arnold Clerinx uit Sint-Truiden terecht. Clerinx heeft een nieuw orgel moeten bouwen voor de kerk van de Minderbroeders te Tielt (West-Vl.), Het oude orgel werd meegebracht naar Sint-Truiden en aangepast aan de mode van de tijd. Creten koopt dit en laat het plaatsen in zijn kerk. Decennia later volgt een nieuwe uitbreiding met een klavier dat pneumatisch bediend wordt. Dit klavier haperde vaak en het orgel werd jaren niet meer gebruikt en onderhouden. In 1969 krijgt orgelbouwer M. Nagels de toestemming om het orgel te herstellen. Hij ontmantelt het orgel volledig, kuist en herstelt waar nodig. Tijdens die werken doet hij een ontdekking: wat hij al een tijdje vermoedt, wordt bevestigd. Op een deksel leest hij: “Deze orgel werd geleverd vers Anno 1765 door LBt Van Peteghem". Verder vindt hij ook aantekeningen waaruit blijkt dat Pieter-Charles Van Peteghem in 1817 en Pieter II Van Peteghem in 1845 herstellings- reinigingswerken uitvoerden aan het orgel.

Van Peteghem orgelbouwers

Lambert-Benoit was één van de twee zonen van Pieter Van Peteghem (1708-1787) die zich in 1733 als orgelbouwer vestigde te Gent, als de eerste in de lange reeks van een hele Van Peteghem dynastie. Egidius-Franciscus (1739-1791) bouwde in 1788 een orgel voor de kloosterkerk van de Alexianen te Diest, dat in 1998 terechtkwam in de kerk van de Landcommanderij Alden Biesen te Rijkhoven (Bilzen). Vooral in Oost- en West-Vlaanderen hebben zij grote faam gemaakt en men kan ze ongetwijfeld rekenen tot de betere orgelbouwers in Vlaanderen.

Familie Lambrechts

De familie Lambrechts was een heldhaftige familie uit Wijer, deel uitmakend van het Limburgse verzet tijdens WO II. Voor hun moed betaalden zij een zware tol. Vader en drie zonen kwamen om tijdens ondernemingen van het verzet, een zus overleefde de concentratiekampen. Het gezin Lambrechts telt zes kinderen: Louis, René, Gusta, Edmond, Emma en Tony. Ze zijn allen actief als gewapend weerstander in het verzet en lid van het Geheime Leger in Limburg. Tony was er zelfs de bevelhebber. De Duitse bezetter is op zoek naar leden van het Geheime Leger, en op 3 mei 1944 ’s avonds stormen Duitsers hun huis binnen. Naast vader Theofiel zijn ook Louis, Edmond, Gusta, Emma haar man en diens drie kinderen in het huis. Omdat ze Louis en Edmond niet te pakken krijgen, nemen ze vader Theofiel en dochter Gusta mee naar de gevangenis in Hasselt.

De weerstanders Gaby Dupains, Charlie D’Hose, Jean Melot, Georges Vanisterdael en Louis plannen een aanval op de gevangenis om de weerstanders te bevrijden. Op 10 juni 1944 worden de Duitse bewakers overmeesterd en in een cel opgesloten. De cellen van politieke gevangenen worden geopend. Theo Lambrechts en zijn dochter Gusta worden in de hal van de gevangenis opgewacht en naar een villa op de Sint-Jansberg in Zelem gebracht. Door het aarzelen van andere bevrijde gevangenen wordt kostbare tijd verloren, die de bevrijders nadien met hun leven bekopen. Hun namen staan gebeiteld in de gedenksteen aan de buitenmuur van de voormalige gevangenis van Hasselt.

Door verraad komen de Duitsers aan het adres van de villa en op 28 juni 1944 volgt daar een bestorming. Langs alle kanten wordt de villa onder vuur genomen. Vanop de bovenverdieping nemen de mannen van het G.L.L. de Duitsers onder vuur. De eerste die sneuvelt is vader Lambrechts. De volgende morgen staat de villa volledig in brand en worden de weerstanders naar buiten gedreven, waar ze onmiddellijk door de Duitsers worden aangehouden. Tony, Guillaume en Edouard kunnen ontsnappen en verbergen zich in een korenveld.

Drie weerstanders worden ter plaatse koelbloedig afgemaakt. Louis en Edmond worden geboeid naar Hasselt overgebracht, waar ze nog dezelfde dag door het Duitse krijgstribunaal ter dood worden veroordeeld. Op 30 juni 1944 wordt dit vonnis voltrokken in het gemeentelijk bos van Hechtel. Augusta Lambrechts wordt met enkele anderen naar het concentratiekamp van Ravensbrück gebracht. Op 18 juni 1945 komt ze terug naar Wijer. Op 12 augustus 1945 huldigt Wijer onder massale belangstelling en op grootse wijze zijn weggevoerden van onder de oorlog. Op 8 oktober 1946 wordt het monument, ontworpen door beeldhouwer Eugène Canneel, “opgericht door de Provincie Limburg voor de heldenfamilie Lambrechts” aan de kerk te Wijer plechtig ingehuldigd. Tony Lambrechts overlijdt op 29 maart 1976 in Hasselt.