Bacterievuur, ook wel perenvuur genoemd, is een zeer besmettelijke plantenziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Erwinia amylovora. De ziekte vormt een ernstige bedreiging voor appel- en perenbomen en kan grote economische schade veroorzaken in de fruitteelt.
Ook meidoornhagen zijn gevoelig voor bacterievuur. Deze hagen kunnen een belangrijke rol spelen in de verspreiding van de ziekte, vooral wanneer ze onvoldoende worden onderhouden. Uit vaststellingen van de provincie Limburg blijkt dat besmettingen vaak voorkomen in slecht onderhouden meidoornhagen.
Een bijkomende uitdaging is dat er geen chemische bestrijding mogelijk is. Daarom zijn het vroegtijdig herkennen van symptomen, het correct onderhouden van gevoelige planten en het snel aanpakken van besmettingen essentieel om verdere verspreiding te voorkomen.
Om de verspreiding van deze ziekte beter te voorkomen en te bestrijden, lanceerde de provincie Limburg een vernieuwde aanpak waarbij alle betrokken partijen hun verantwoordelijkheid opnemen.
Bestrijding van bacterievuur opnieuw wettelijk verplicht
Om de verspreiding van bacterievuur beter te bestrijden, geldt sinds 1 april 2024 opnieuw een wettelijke bestrijdingsplicht in Vlaanderen. Deze verplichting was eerder weggevallen buiten landbouwgebieden, wat leidde tot een verhoogd risico op verspreiding van de ziekte, vooral in fruitstreken zoals Haspengouw.
Eigenaars van besmette waardplanten, zoals meidoornhagen, appelbomen en perenbomen, zijn opnieuw verplicht om de nodige maatregelen te nemen om besmettingen te bestrijden en verdere verspreiding te voorkomen. Lokale besturen kunnen toezien op de naleving van deze verplichtingen en indien nodig handhavend optreden.
Met deze maatregel wil de Vlaamse overheid de fruitteelt beschermen, de verspreiding van bacterievuur beperken en economische schade voorkomen.
Lokaal beleid en GAS-reglement: extra verplichtingen voor inwoners
In de gemeenten Sint-Truiden, Gingelom en Nieuwerkerken zijn de maatregelen tegen bacterievuur bovendien vastgelegd in het GAS-reglement. Hierin worden concrete verplichtingen opgelegd aan eigenaars, huurders en beheerders van percelen waarop waardplanten voor bacterievuur staan, zoals meidoorn, appel of peer.
- Artikel 111 bepaalt dat elke eigenaar, huurder of beheerder van een terrein verplicht is om de verspreiding van plantenziekten zoals bacterievuur of het Little Cherry Virus actief te voorkomen, zeker wanneer deze impact kunnen hebben op omliggende gronden.
- Artikel 114 stelt dat iedereen die eigenaar, houder van een zakelijk recht, huurder of bezitter is van één of meerdere besmette waardplanten van bacterievuur – buiten de door het FAVV vastgestelde bufferzones – verplicht is om binnen één maand na vaststelling van de besmetting deze planten te snoeien of te rooien. Dit moet gebeuren conform de richtlijnen van de lokale overheid, en ongeacht de aanplantingsvorm (solitair, haag, perceel...).
- Artikel 17 verbiedt het verbranden van materiaal of substanties zowel in openlucht als binnenshuis in kachels of installaties indien dit leidt tot geur- of rookoverlast. Een uitzondering wordt gemaakt voor de verbranding van snoei- of besmet afval met bacterievuur, maar enkel mits voorafgaande schriftelijke toestemming van de burgemeester. Dit geldt ook voor verbranding met het oog op het voorkomen van vorstschade in de landbouw.
Preventie en vroegtijdige melding zijn cruciaal
Preventie en sensibilisering blijven de belangrijkste pijlers in de strijd tegen bacterievuur. Het is belangrijk dat zowel professionele fruittelers als inwoners alert blijven voor mogelijke besmettingen. Een snelle detectie en aanpak kunnen immers voorkomen dat de ziekte zich verder verspreidt.
Daarom speelt ook het provinciaal meldpunt bacterievuur een belangrijke rol. Via dit meldpunt kunnen verdachte besmettingen snel worden doorgegeven, zodat de nodige maatregelen tijdig kunnen worden genomen.
Hoe herkent u bacterievuur?
Om inwoners en professionelen te helpen bij het herkennen van de ziekte, heeft de provinciale dienst Landbouw en Platteland een nieuwe brochure ontwikkeld. Deze brochure geeft uitleg over:
- de symptomen van bacterievuur;
- de manier waarop de ziekte zich verspreidt;
- de aanpak van een besmettingshaard;
- alternatieve plantensoorten die niet gevoelig zijn voor bacterievuur.
De brochure kan als praktische leidraad dienen wanneer u te maken krijgt met een mogelijke besmetting.
Nieuwe bacterievuur-app
Daarnaast werd vanuit de LEADER-programma's Haspengouw Zuidwest en Hageland+ een nieuwe bacterievuur-app ontwikkeld.
Deze app zorgt voor een vlotte communicatie tussen inwoners, gemeenten, terreinbeheerders en andere betrokken partners. Hierdoor gaat er minder tijd verloren tussen het melden van een besmetting en de effectieve bestrijding ervan. Een snelle opvolging is essentieel om verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen.
Meer informatie
Meer informatie over bacterievuur, de symptomen, de meldingsprocedure en de nieuwe app vindt u op: www.bacterievuur.be.
Door verdachte aantastingen tijdig te melden, draagt u bij aan de bescherming van onze fruitteelt, het landschap en de biodiversiteit in Limburg. Samen kunnen we de verspreiding van bacterievuur beperken.
Contact
Provinciaal meldpunt bacterievuur:
Telefoon: 011 23 74 38
E-mail: bacterievuur@limburg.be
Algemene info:
Dienst Landbouw en Platteland – provincie Limburg
Universiteitslaan 1 3500 Hasselt
011 23 74 42
landbouwenplatteland@limburg.be
Proefcentrum Fruitteelt (pcfruit vzw)
Fruittuinweg 1 3800 Sint-Truiden
011 69 70 80
pcfruit@pcfruit.be
